ارزیابی اولیۀ نوآوری در کشور مجارستان نشان داد که سطح نوآوری در بخش اقتصاد این کشور بسیار پائین است. این امر به خاطر رکود مالی ناشی از اشکالات در فرآیندهای تبادلی(transaction processes) صورت گرفته است. علیرغم آگاهی نسبت به لزوم توسعۀ محصولات، مجارستانیها در عمل نتوانستند این موضوع را در سطح کلان در جامعه پیاده کنند. برنامههای بلند مدت، تفکر استراتژیک و تغییرات تکنولوژیکی به تنهایی برای ایجاد نوآوری ماندگار کافی به نظر میرسند، اما شرکتهای مجارستانی کمتر به این موارد توجه داشتند.
برای سیاستگذاران، تبدیل اقتصادی با نوآوری پائین به نوع نوآور آن، بسیار سخت است. این تبدیل برای کشورهایی که در گذشته سوسیالیت بودهاند، پیچیدهتر به نظر میرسد. در این بخش ابزارهای متریک نوآوری در اقتصاد پست سوسیالیست مجارستان معرفی میشوند.
جواب معمای اقتصاد سوسیالیست را میتوان در بین علمی که نسبتاً توسعه یافته و بنگاههای کسب وکار ناکارآمد و موقت یافت. سیستم سوسیالیست در انتشار دانش و تجاری کردن بسیار ضعیف عمل میکرد. در سیستمهای اقتصادی سوسیالیست، شرکتها درک اقتصادی درستی از بازار ندارند و بعضی صنایع از منابع بینالمللی اصلی تکنولوژی نیز دور میمانند. آنها در انزوا از مراکز علمی و نوآوری دنیا عمل میکنند و بنابراین مضرات تکنولوژیکی زیادی را متحمل میشوند. فعالان اقتصادی تمایل کمی به تجاری کردن نتایج R&D دارند. همچنین، سیستم اطلاعات شامل شاخصهای مرتبط با نوآوری نیست. طی روند توسعه سیستم اطلاعاتی مدرن برای اقتصاد انتقالی نوآوری دو مسئله در مورد مدرن شدن باید حل شود. 1) پذیرش ابزارهای سنتی نوآوری، 2) درگیر شدن در توسعۀ شاخصهای مدرن نوآوری. مجارستان گامهای مهم متعددی را برای تغییر سیستم اطلاعاتی علم و تکنولوژی طی 12 سال گذشته انجام داده است. یکی از این مراحل به کارگیری Oslo Manual در مورد پيمايش نوآوری است.
همانطور که اشاره شد، سطح نوآوری در صنعت مجارستانی نسبتاً پائین است. نیاز شدیدی برای طراحی محصول، بستهبندی، و کاربرد تکنولوژی در این کشور وجود دارد و برای بهبود موقعیتهای بازار، نیاز به محصولات رقابتی شدیداً حس می شود. بنابراین اولین هدف بالا بردن کیفیت محصولات است.
جدول1- رتبهبندی اهداف نوآوری از نظر شرکتهای مجارستانی
|
هدف
|
تعداد شرکتهایی که جواب " خیلی خوب" یا "حیاتی" دادند
|
| بهبود کیفیت محصول |
71
|
| توسعه رنج محصول در زمینه اصلی |
66
|
| ایجاد بازار داخلی جدید |
62
|
| توسعه رنج محصول خارج از زمینه اصلی |
56
|
| بهبود انعطافپذیری محصول |
43
|
| ایجاد بازارهای جدید در EU |
41
|
| کاهش مصرف مواد |
41
|
| مصرف انرژی |
37
|
| تخریب محیطی |
35
|
| سایر اهداف |
30
|
از این نظرسنجی نتیجه گرفته شد که شرکتهای نوآور در مجارستان عمدتاً بازار محور هستند.
هزینههای نوآوری کاملاً به استراتژی شرکتها بستگی دارد. یک شرکت حتی در صورتی که روی منابع تحقیقاتی سرمایهگذاری نکند، میتواند نوآور باشد. ولی سرمایهگذاری نکردن روی معرفی، پذیرش و آنالیز بازار اجتنابناپذیر است. شرکتهای کمی در مجارستان پیدا میشوندکه بیش از 8% درآمد خود را در بخش R&D سرمایهگذاری کنند. تبدیل بنگاههای سوسیالیست به شرکتها به معنی کوچک کردن سایز این شرکتها و در صورت امکان تغییر مالکیت آنها است. از طرف دیگر هزینههای R&D بیشتر صرف نوآوری محصول میشود تا توسعه فرآیند. اگر تعداد کمی از بنگاهها روی R&D خود هزینه میکنند بدین معنی است که آنها از طریق رقابت در بازار برای ارائه محصولات جدید یا به کارگیری تکنولوژیهای جدید برای نجات سازمانشان تحت فشار نیستند. مجارستان شاخصهای غلطی را برای اندازهگیری میزان نوآوری انتخاب کرده بود. به طور مثال فروش محصولات نوآور در مراحل ابتدائی شاخص مناسبی برای تعیین میزان نوآوری نیست، زیرا میبایست چرخۀ زندگی محصول در نظر گرفته شود. به دلیل این شاخصهای غلط در بسیاری از موارد شرکتهای مجارستانی محصولی را نوآور معرفی میکردند که در بازار به مرحلۀ تکامل و یا حتی نزول رسیدهاند.
